Nieuwkoop Automotive Group

Eigenzinnige innovatie

Ondanks dat Saab een relatief jonge autofabrikant is - het 50-jarig jubileum werd in 1997 gevierd - heeft het Zweedse bedrijf een roemruchte historie, waarin Saab voor het grote publiek uitblonk in met name de rallysport. Saab is vanaf die tijd een innovatieve speler geworden en gebleven in de automobielbranche.

De geschiedenis begint in 1937 met de vliegtuigindustrie als basis. In dat jaar wordt 'Svenska Aeroplan Aktie Bogalet' (Saab) opgericht als nationale (Zweedse) fabrikant van militaire vliegtuigen.
Snel groeide het besef dat de voor de vliegtuigbouw ontwikkelde vaardigheden en de vergaarde expertise prima waren te benutten voor het ontwerpen en bouwen van auto's. Vijftien voor dit doel geselecteerde technici hebben vervolgens in 1947 het eerste prototype ontwikkeld.  
 

De technici lieten zich louter leiden door eigen inzichten en kennis. Ze keken niet naar technieken die de gevestigde autoproducenten toepasten.

Het prototype onderscheidde zich dan ook op talrijke punten van doorsnee auto's destijds. Hij had voorwielaandrijving, een dwars op de rijrichting geplaatste motor, een extreem sterke veiligheidskooi en de aërodynamische vormgeving van een vliegtuigvleugel. Het prototype kreeg de naam Saab 92001. 
 

 
In 1956 werd de Saab Sonett geïntroduceerd als Saab's eerste open tweezitter. Serieproductie zat in de pen maar uiteindelijk zijn er slechts zes van gebouwd. Het witte exemplaar in het Saab Museum in Trollhättan (Zweden) is de eerste ooit gebouwd. Dit model beleefde zijn debuut tijdens de autoshow in Stockholm en zorgde meteen voor een sensatie. De driecilinder tweetaktmotor is opgevoerd tot 57,7 pk bij 5.000 toeren per minuut. In september 1996 - toen deze auto dus al veertig jaar oud was - vestigde hij nog een Zweeds snelheidsrecord van maar liefst 159,4 kilometer per uur in de klasse tot 750 cc. 
   

In ons Regionaal Saab Center hebben we nog de eer gehad om  'Mister Saab', Eric Carlsson te ontmoeten tijdens de opening van onze nieuwe Saab showroom. 
 

In de jaren zestig deden belangrijke veiligheidsvoorzieningen hun intrede, waaronder de veiligheidsgordels en het gescheiden remsysteem.

In 1966 ging de Sonett II, een polyester GT Coupé, op kleine schaal in productie en in 1970 volgde de viercilinder Sonett III. In 1967 verscheen de Saab 99; toentertijd gezien als een van de meest vooruitstrevende auto's. De daadwerkelijke productie begon in 1968, een jaar waarin er al 19.411 stuks werden verkocht. De 99 is tot 1987 in productie geweest en won een gouden medaille voor de innovatieve koplampwissers.

Twee jaar na de introductie van de 99 begon het werk aan een hatchback-uitvoering. Deze ging begin 1974 onder de naam 99 Combi Coupé in productie. In een poging om een 96-variant van de 99 te maken, werd door Giugiaro de 98 ontwikkeld, maar het verschil met de 95 was niet groot genoeg om een nieuwe productielijn te rechtvaardigen.    

In 1972 werd de 99 tot 'Auto van het Jaar' verkozen, vanwege voorzieningen als de schokabsorberende bumpers en de verwarmde bestuurdersstoel. In hetzelfde jaar won Saab de felbegeerde Britse veiligheidsprijs de 'Don Safety Trophy'. Na het samengaan van Saab met Scania-Vabis werd in 1977 een serieuze poging tot fusering met Volvo gedaan. Halverwege het jaar bleken de ideeën van de twee ondernemingen dermate ver uiteen te lopen, dat op het laatste moment van een fusie werd afgezien. Saab zette haar troeven op de 99 Turbo.

In 1977 werd, na intensieve en langdurige tests, de 145 pk sterke Saab 99 Turbo vrijgegeven. Dit was het laatste model waarmee Saab zich in de Rallysport begaf; de veranderingen in de reglementen maakten de sport niet langer interessant voor de fabrikant.

Vanwege de strenge Amerikaanse veiligheidseisen werd de 99 doorontwikkeld en ontstond de 900. Hij werd in eerste instantie als drie- en vijfdeurs geleverd, maar twee jaar later volgde de twee- en vierdeurs Sedan.

Met name de 900 Turbo maakte grote indruk op de pers.  

In 1983 was één op de drie Saabs voorzien van de tweeliter turbo-krachtbron, waarmee Saab tot de leidinggevende firma's op het gebied van turbotechniek behoorde. Met de intrede van de turbo-motor met APC-systeem kwamen de auto's nog beter tot hun recht. Het systeem zorgt ervoor, dat de motor zich automatisch aanpast aan het octaangetal van de benzine.

In samenwerking met het Fiat-concern werd midden jaren tachtig een prototype voor een grote gezinsauto ontwikkeld. 

Nadat beide partijen hun eigen weg waren gegaan kwam Saab op basis daarvan tot de 9000 die werd ontworpen door Giorgetto Giugiaro. De 2 liter turbo motor bracht de 9000 tot een topsnelheid van 220 km/u. Al snel volgden het Saab Direct Injection-systeem (SDI) en het ABS+3 remsysteem. De Saab 9000  zou meer dan 10 jaar in productie blijven.   

In 1985 toonde Saab een experimentele toekomstauto op basis van de 900: de EV-1. De auto was voorzien van een 285 Pk sterke tweeliter turbomotor, die de 270 km/u voor de auto mogelijk maakte. Het dak was volledig van glas, en de zonnecellen erin leverden energie voor de volautomatische airconditioning. Een jaar later verscheen een turboloze 9000, de 9000i-16.    

Ook maakte de 900 Cabriolet zijn intrede. In hetzelfde jaar toonde Saab op verbazingwekkende wijze de betrouwbaarheid van de turbo-motor aan. Drie productie-9000's Turbo reden in drie weken tijd, nagenoeg continu op topsnelheid (230 km/u), een afstand van 300.000 kilometer. Met de onderhoudsstops meegerekend betekende dit een gemiddelde snelheid van 213 km/u.  

In 1989 maakt Gereral Motors bekend dat het 50% van de Saab aandelen koopt. Daarmee is het einde van Saab als zelfstandig autoproducent een feit.

In 1993 verscheen een nieuw model van de 900, op basis van een chassis van General Motors.

De 9000 bleef tot het 50-jarig jubileum in productie en werd opgevolgd door de Saab 9-5, welke later ook als stationwagon leverbaar wordt. Saab ontwikkelde de 900 verder tot 9-3 en weer later tot de 9-3 Sport Sedan.

In 2000 koop General Motors de resterende aandelen van Saab op en wordt 100% eigenaar van het Zweedse premium merk.

Binnen het wereldconcern GM is voor Saab slechts een bijrol toebedeeld. Budgetten voor nieuwe ontwikkelingen worden keer op keer verschoven naar de grotere merken van GM, die het in het begin van het millennium niet gemakkelijk hebben. De Saab enthousiasten herkennen steeds minder van de originele Saab filosofie in hun merk en de verkopen vallen tegen.  

In 2009 wordt de automobielindustrie opgeschrikt door een ongekend scenario: Twee van de grootste autofabrikanten ter wereld Ford en GM staan op de rand van failissement. De toekomst van Saab hangt aan een zijden draadje. 

GM heeft Saab een ultimatum gesteld: Het bedrijf moet voor het eind van het jaar verkocht zijn anders wordt het failliet verklaard en houdt het merk op te bestaan. 

De enige troef die GM heeft is de nieuwe 9-5. Het model is klaar voor productie, maar het geld ontbrak om de nieuwe vlaggeschip te assembleren.  

Het kleine Nederlandse Spijker blijkt tenslotte de enige optie om te overleven. Op 26 januari 2010 kondigd Victor Muller aan dat Spijker een accooord heeft bereikt met GM over de overname van Saab. De productielijn van de Saab 9-5 was al verkocht en Spijker stelt alles in het werk om de nieuwe 9-5 zo snel mogelijk te introduceren. in recordtempo wordt een nieuwe productielijn gebouwd en ondanks vele tegenslagen staat de nieuwe Saab 9-5 uiteindelijk in juli 2010 in de showroom van Nieuwkoop Regionaal Saab Center.